ปีจร (流年)
ปีจรให้กรอบเวลาที่ละเอียดขึ้น การอ่านควรเรียงจาก “ผังเดิม → ช่วงวัยจร → ปีจร” ทีละชั้น ไม่พิจารณาเพียงอักษรตัวเดียวของปีนั้น
ปีจรกับจุดเปลี่ยนปี
หลิวเหนียน (流年) หรือปีจร โดยทั่วไปหมายถึงคู่ก้านฟ้า–กิ่งดินของปีที่กำลังพิจารณา แล้วนำมาเทียบกับสี่เสาและต้ายวิ่น ปีในระบบพยากรณ์ที่เปลี่ยนเมื่อลี่ชุนกับปีนักษัตรตามประเพณีที่เปลี่ยนในวันขึ้นปีใหม่จันทรคติใช้คนละขอบเขต ต้องระบุเกณฑ์เปลี่ยนปีและเวลาเข้าสารท
ตัวอย่างการคำนวณ
หากกำหนดให้เปลี่ยนปีที่ลี่ชุน ช่วงก่อนและหลังลี่ชุนในปีปฏิทินสากลเดียวกันอาจใช้คู่ก้านฟ้า–กิ่งดินคนละปี จึงไม่ควรใช้เพียงเลขปีสากลจัดการเวลาเกิดหรือเหตุการณ์ที่อยู่ใกล้จุดเข้าสารท
เหตุใดปีจรจึงไม่ใช่แค่ปีนักษัตร
คู่ปีมีก้านฟ้าหนึ่งตัวกับกิ่งดินหนึ่งตัว หากดูเพียงนักษัตร จะเหลือกิ่งดินปีและทำก้านฟ้าปีหายไป เมื่อระบบจื่อผิงใช้ลี่ชุนเป็นจุดเปลี่ยนปี ต้องแยกจากการเปลี่ยนนักษัตรในวันตรุษจีนด้วย การระบุปีจรให้วันเวลาหนึ่งต้องเปรียบเทียบกับจุดเปลี่ยนปีที่ใช้ ไม่อ่านจากเลขปีสากลโดยอัตโนมัติ
ก้านฟ้าปีจรจำแนกสิบเทพเทียบกับดิถีได้ กิ่งดินปีจรแจกแจงก้านฟ้าแฝงได้ และอาจมีความสัมพันธ์กับผังเดิมและต้ายวิ่น ทั้งหมดนี้เป็นการคำนวณและการระบุความสัมพันธ์ตามจารีต ยังไม่เท่ากับบอกว่าเหตุการณ์ใดต้องเกิดขึ้น
ตัวอย่างการระบุข้อมูลครบแต่ละชั้น
สมมติดิถีเป็น甲 ต้ายวิ่นปัจจุบันเป็น丁卯 และปีจรเป็น甲辰 ให้แยกข้อมูลก่อนดังนี้:
| ชั้นข้อมูล | ก้านฟ้า–กิ่งดินเดิม | ความสัมพันธ์ต่อวัน甲 |
|---|---|---|
| ก้านฟ้าต้ายวิ่น | 丁 | 傷官 |
| กิ่งดินต้ายวิ่น | 卯 ซ่อน乙 | 劫財 |
| ก้านฟ้าปีจร | 甲 | 比肩 |
| กิ่งดินปีจร | 辰 ซ่อน戊乙癸 | 偏財、劫財、正印 |
จากนั้นตรวจว่า辰สัมพันธ์กับผังเดิมและกิ่งดินต้ายวิ่นอย่างไร หากใช้ความสัมพันธ์卯辰害ตามจารีต อาจบันทึกไว้ก่อนว่า卯กับ辰เป็นไห่ (害) แต่ยังต้องถามว่ากระทบเสาใด ตำราที่ใช้ตีความอย่างไร และมีผลต่อโครงสร้างที่เลือกหรือไม่ ไม่แปลชื่อความสัมพันธ์เพียงชื่อเดียวเป็นการตกเป็นเหยื่อหรือภัยพิบัติจริง
ลำดับผังเดิม ต้ายวิ่น และปีจร
ในการอธิบายมักตั้งผังเดิมไว้ก่อน เพิ่มต้ายวิ่น แล้วจึงเพิ่มปีจร เพื่อให้เทียบทีละขั้นได้ ลำดับนี้ไม่ได้แปลว่ามีแบบจำลองเหตุและผลทางสถิติรองรับแล้ว หากหลายชุดความสัมพันธ์ปรากฏพร้อมกัน ต้องเขียนความขัดกันและหลักเลือก ไม่ทำให้ทุกชุดลงท้ายด้วยข้อสรุปเดียวกัน
เดือนจรกับวันจรเป็นกรอบเวลาที่ละเอียดกว่า ยิ่งเพิ่มระดับเวลา ก็ยิ่งมีจุดให้เลือกเชื่อมโยงได้มาก หากไม่กำหนดกฎล่วงหน้า การหาสิ่งที่ “ตรงกัน” ย้อนหลังจะง่ายขึ้น การศึกษาระดับลึกจึงต้องเก็บทั้งกรณีไม่ตรงกับคำอธิบายและคำอธิบายทางเลือกไว้ด้วย
ที่มาและขอบเขตของหลักฐาน
ลิงก์ต้นฉบับเป็นข้อความดิจิทัลสำหรับค้นที่มาของคำอธิบายตามจารีต ยังไม่ได้สอบเทียบกับภาพฉบับพิมพ์เดิม ข้อมูลดาราศาสตร์สนับสนุนการแปลงเวลา ไม่ได้ยืนยันคำพยากรณ์ ตัวอย่างคำนวณไม่ใช่บันทึกคำทำนายที่ตรงกับชีวิตจริง และบทความนี้ไม่ใช้ภาพสัญลักษณ์ตามจารีตยืนยันข้อเท็จจริงของบุคคล