สี่เสา (四柱)
สี่เสาประกอบด้วยคู่ก้านฟ้า–กิ่งดินประจำปี เดือน วัน และยามเกิด รวมเป็นอักษรแปดตัว ก้านฟ้าประจำวันเป็นดิถี ส่วนก้านฟ้าและกิ่งดินอื่นนำมาเทียบกับดิถีในการพิจารณาสิบเทพและเก๋อจวี๋หรือโครงสร้างดวง
โครงสร้างและขอบเขตของสี่เสา
แต่ละเสามีก้านฟ้าหนึ่งตัวกับกิ่งดินหนึ่งตัว รวมสี่เสาจึงเป็นแปดอักษร เสาปี เดือน วัน และยามเป็นพิกัดการนับเวลาคนละระดับ เสาวันไม่ใช่ดิถีทั้งหมด เพราะดิถีหมายถึงเฉพาะก้านฟ้าของเสาวัน ประวัติการใช้ก้านฟ้า–กิ่งดินนับเวลาเพียงอย่างเดียวไม่อาจพิสูจน์ว่าระบบจื่อผิงที่ครบถ้วนมีอยู่แล้วในยุคนั้น
ตัวอย่างการคำนวณ
หากให้ปี甲子 เดือน丙寅 วัน甲子 และยาม甲子เป็นข้อมูลสำหรับแสดงโครงสร้าง จะนับได้สี่คู่รวมแปดอักษร โดยมี甲จากก้านฟ้าวันเป็นดิถี ตัวอย่างนี้แสดงโครงสร้างเท่านั้น ไม่ได้อ้างว่าตรงกับเวลาเกิดจริงที่ตรวจสอบแล้ว
การอ่านตารางสี่เสา
มองสี่เสาเป็นตารางสี่คอลัมน์สองแถว แถวบนคือก้านฟ้าปี เดือน วัน และยาม แถวล่างคือกิ่งดินปี เดือน วัน และยาม คู่ในแต่ละคอลัมน์ต้องเป็นคู่ที่มีอยู่ในรอบหกสิบก้านฟ้า–กิ่งดิน กล่าวคือก้านฟ้าหยางคู่กิ่งดินหยาง ก้านฟ้าหยินคู่กิ่งดินหยิน ดังนั้น甲丑กับ乙子จึงไม่อยู่ในรอบหกสิบคู่นี้ ระหว่างเสายังมีกฎหาก้านฟ้าเดือนและยามกำกับ ไม่ใช่เลือกมาสี่คู่ใดก็จะมีวันเกิดที่ตรงกันเสมอ
| ตำแหน่ง | ข้อคำนวณที่ต้องระบุก่อน | ประเด็นตามจารีตในขั้นถัดไป |
|---|---|---|
| เสาปี | ใช้จุดเปลี่ยนปีแบบใด และเกิดก่อนหรือหลังจุดนั้น | คู่ปีและภาพแทนของตำแหน่งปี |
| เสาเดือน | อยู่ในเดือนตามสารทใด และหาก้านฟ้าเดือนจากก้านฟ้าปีอย่างไร | เดือนเกิด ฤดูกาล และการกำหนดโครงสร้างดวง |
| เสาวัน | ใช้วันฐานและเกณฑ์เปลี่ยนวันแบบใด | ความสัมพันธ์ของดิถีกับกิ่งดินวัน |
| เสายาม | แบ่งยามอย่างไร และหาก้านฟ้ายามจากก้านฟ้าวันอย่างไร | ภาพแทนของตำแหน่งยามและความสัมพันธ์วัน–ยาม |
ต้องคำนวณคอลัมน์กลางให้ชัดก่อนเข้าสู่คอลัมน์ขวา ตามจารีตอาจเทียบแต่ละเสากับบรรพบุรุษ บิดามารดา คู่ครอง บุตร หรือช่วงอายุ แต่แต่ละตำราไม่จำเป็นต้องใช้เกณฑ์เดียวกัน การเทียบเหล่านี้ไม่ใช่ผลคำนวณทางปฏิทิน
ผังตัวอย่างสำหรับเชื่อมโยงการวิเคราะห์
บทความใช้ปี甲子 เดือน丙寅 วัน甲子 และยาม甲子เป็นผังสัญลักษณ์ที่กฎไม่ขัดกัน: ปี甲ในเดือน寅ได้丙寅ตามกฎอู่หู่ตุ้น และวัน甲ในยาม子ได้甲子ตามกฎอู่สู่ตุ้น ผังนี้ใช้วิเคราะห์โครงสร้าง ไม่ให้วันเกิดจริง และไม่ได้อ้างว่าได้ตรวจตารางปฏิทินแล้วว่ามีเวลาเกิดดังกล่าวจริง
ขั้นแรก ระบุเฉพาะก้านฟ้าวัน甲เป็นดิถี ไม่เรียก甲子ทั้งคู่ว่าดิถี ขั้นที่สอง ก้านฟ้าปี甲กับก้านฟ้ายาม甲เป็น比肩เมื่อเทียบกับวัน甲 ส่วนก้านฟ้าเดือน丙เป็น食神 ขั้นที่สาม 子ทั้งสามตำแหน่งต่างซ่อน癸 ซึ่งเป็น正印ต่อ甲 ส่วน寅ซ่อน甲丙戊 จัดเป็น比肩、食神、偏財ตามลำดับ ขั้นที่สี่ บันทึกว่าเป็นเดือน寅 ไม่ใช้จำนวนไม้ในผังตัดสินทันทีว่าดิถีมีกำลังมาก ขั้นที่ห้า แยก甲ที่ปรากฏบนก้านฟ้าปีกับยามออกจาก甲ที่ซ่อนใน寅 ไม่ลบความต่างของตำแหน่งและการปรากฏ–ซ่อน
ถึงจุดนี้ได้รายการจำแนกที่ตรวจซ้ำได้ แต่ยังไม่ได้ข้อสรุปชะตาชีวิต การพิจารณาเดือนเกิด รากธาตุ และโครงสร้างดวงเป็นอีกชั้นหนึ่ง
จุดตรวจสี่ด้านของการคำนวณและตีความ
- ความถูกต้องตามกฎ: แต่ละเสาอยู่ในรอบหกสิบคู่หรือไม่ ก้านฟ้าเดือนและยามสอดคล้องกับก้านฟ้าปีและวันหรือไม่
- ฐานเวลา: ระบุจุดเปลี่ยนปี เวลาเข้าสารท เกณฑ์เปลี่ยนวัน และเขตเวลาไว้ชัดหรือไม่
- ข้อมูลครบถ้วน: หากไม่ทราบยามเกิด ให้ระบุว่าเสายามไม่ทราบ ไม่ใช้เวลาเที่ยงแทนโดยปริยาย
- ระดับข้อมูล: แยกค่าที่คำนวณ หมวดตามจารีต และข้อมูลชีวิตจริงออกจากกัน
ที่มาและขอบเขตของหลักฐาน
ลิงก์ต้นฉบับเป็นข้อความถอดเป็นดิจิทัลที่เปิดให้อ่าน ใช้ค้นที่มาของคำอธิบายตามจารีต แต่ยังไม่ได้สอบเทียบกับภาพฉบับพิมพ์เดิม ข้อมูลดาราศาสตร์สนับสนุนการแปลงเวลา ไม่ได้ยืนยันคำพยากรณ์ ตัวอย่างคำนวณไม่ใช่บันทึกคำทำนายที่ตรงกับชีวิตบุคคลจริง และบทความนี้ไม่ใช้ภาพสัญลักษณ์ตามจารีตยืนยันข้อเท็จจริงของบุคคล