ลิ่วเสิน (六神)
ความหมายและหน้าที่
ลิ่วเสิน (六神) หรือสัตว์สัญลักษณ์ทั้งหก เรียงตามลำดับที่ใช้กันทั่วไปคือ ชิงหลง จูเชวี่ย โกวเฉิน เถิงเสอ ไป๋หู่ และเสวียนอู่ เป็นข้อมูลเชิงสัญลักษณ์ที่เพิ่มลงในแต่ละขีด ไม่เปลี่ยนหยินหยาง สถานะขีดเปลี่ยน น่าเจี่ย หรือลิ่วชิน แม้ชื่อ “ลิ่วเสิน” กับ “ลิ่วชิน” คล้ายกัน แต่มีฐานคำนวณต่างกัน ลิ่วเสินจัดตามก้านฟ้าประจำวัน ส่วนลิ่วชินคำนวณจากความสัมพันธ์ระหว่างธาตุขีดกับธาตุวัง
ก้านฟ้าประจำวันกับลำดับทั้งหกขีด
ตารางเรียงจากขีดแรกขึ้นไปถึงขีดบนสุด โดยวนตามลำดับลิ่วเสินคงที่ ชื่อจีนในตารางช่วยให้ตรวจเทียบตำราได้ตรงกัน: 青龍ชิงหลง 朱雀จูเชวี่ย 勾陳โกวเฉิน 螣蛇เถิงเสอ 白虎ไป๋หู่ และ玄武เสวียนอู่
| ก้านฟ้าประจำวัน | แรก | สอง | สาม | สี่ | ห้า | บนสุด |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 甲乙 | 青龙 | 朱雀 | 勾陈 | 螣蛇 | 白虎 | 玄武 |
| 丙丁 | 朱雀 | 勾陈 | 螣蛇 | 白虎 | 玄武 | 青龙 |
| 戊 | 勾陈 | 螣蛇 | 白虎 | 玄武 | 青龙 | 朱雀 |
| 己 | 螣蛇 | 白虎 | 玄武 | 青龙 | 朱雀 | 勾陈 |
| 庚辛 | 白虎 | 玄武 | 青龙 | 朱雀 | 勾陈 | 螣蛇 |
| 壬癸 | 玄武 | 青龙 | 朱雀 | 勾陈 | 螣蛇 | 白虎 |
วัน壬มีเสวียนอู่ที่ขีดแรกและชิงหลงที่ขีดสอง เมื่อผ่านรายการสุดท้ายให้วนกลับ ไม่ตั้งลิ่วเสินตัวใหม่เป็นลำดับที่เจ็ด รูปขีดกับวังที่สังกัดเหมือนกันก็จัดลิ่วเสินต่างกันได้เมื่อก้านฟ้าประจำวันต่างกัน จึงต้องบันทึกเวลาเสี่ยงทายและเกณฑ์เปลี่ยนวันไว้ด้วย
ระดับของความหมายเชิงสัญลักษณ์
ตามจารีต ชิงหลงมักเชื่อมกับเรื่องน่ายินดี จูเชวี่ยกับคำพูดหรือเอกสาร โกวเฉินกับเรื่องพัวพันหรือล่าช้า เถิงเสอกับความสงสัยหรือความตกใจ ไป๋หู่กับความแข็งกร้าวหรือการบาดเจ็บ และเสวียนอู่กับสิ่งปกปิด ความหมายเฉพาะขึ้นกับบริบทคำถามและตำราที่ใช้ ไม่ใช่ข้อเท็จจริงที่สังเกตพบแล้ว
จึงไม่ควรเห็นไป๋หู่แล้วตัดสินว่ามีโรคหรือบาดเจ็บ เห็นเสวียนอู่แล้วกล่าวหาว่าผู้อื่นหลอกลวง หรือเห็นเถิงเสอแล้ววินิจฉัยปัญหาทางจิตใจ ป้ายสัญลักษณ์เดียวอาจถูกใช้ตีความเหตุการณ์ได้หลายแบบ ความยืดหยุ่นเช่นนี้ยิ่งจำเป็นต้องเก็บคำอธิบายเดิมและกรณีที่ไม่สอดคล้องไว้ ไม่เลือกผูกความหมายย้อนหลังเฉพาะสิ่งที่เข้ากัน
ลิ่วเสินในผังกว้าครบชุด
โดยทั่วไปกำหนดกว้าเดิม วัง น่าเจี่ย และลิ่วชินก่อน แล้วจึงเพิ่มลิ่วเสินตามก้านฟ้าประจำวัน ข้อความว่า “ขุนนาง–ผี 午ไฟ ประกบจูเชวี่ย” มีข้อมูลสามช่องที่มาจากคนละกฎ: 午ไฟมาจากน่าเจี่ย หมวดขุนนาง–ผีมาจากการเทียบธาตุวัง และจูเชวี่ยมาจากก้านฟ้าประจำวัน แต่ละช่องต้องคำนวณตรวจได้ ไม่ใช่ย้อนจากข้อสรุปว่า “มีปากเสียง” ไปกำหนดข้อมูลในผัง
การเปลี่ยนเดือนตามสารทไม่ได้เปลี่ยนจุดเริ่มลิ่วเสินโดยตรง ต้องเปลี่ยนก้านฟ้าประจำวันจึงจัดใหม่ตามตารางนี้ กิ่งดินประจำวันใช้กับความสัมพันธ์ด้านเวลาอื่น จึงนำมาแทนก้านฟ้าในการเริ่มลิ่วเสินไม่ได้
บทความที่เกี่ยวข้อง: เดือนและวันอ้างอิง, ลิ่วชิน, ซื่อ–อิ้ง
เอกสารอ้างอิงและขอบเขตการอธิบาย
ข้อความประจำกว้าและขีด อี้จ้วน และวิธีน่าเจี่ยสมัยหลังเป็นเอกสารต่างชั้นกัน ข้อความดิจิทัลช่วยค้นหาได้ แต่ยังต้องตรวจฉบับหลัก ข้อความต่างฉบับ และคำอธิบายประกอบ ความสัมพันธ์และภาพสัญลักษณ์ในบทความนี้อธิบายกฎตามจารีต ไม่ใช่หลักฐานเชิงทดลองว่าพยากรณ์ได้ผล