ซื่อ–อิ้ง (世應)

ความหมาย

ขีดซื่อ (世爻) กับขีดอิ้ง (應爻) เป็นเครื่องหมายคู่สัมพันธ์ที่ระบบน่าเจี่ยแบบแปดวังกำหนดลงในตำแหน่งขีดทั้งหก โดยทั่วไปซื่อแทนผู้ถามหรือฝ่ายที่กำลังพิจารณา ส่วนอิ้งแทนอีกฝ่าย สภาพแวดล้อม หรือฝ่ายที่สัมพันธ์กัน ต้องอธิบายตามคำถามว่าแต่ละขีดแทนใคร ไม่ถือว่าอิ้งเป็นคู่รัก คู่แข่ง หรือคนแปลกหน้าเสมอไป

ซื่อ–อิ้งต่างจากหมวดลิ่วชิน ขีดหนึ่งอาจเป็นซื่อและเป็นบิดามารดาหรือพี่น้องตามธาตุวังพร้อมกัน การกำหนดซื่อ–อิ้งไม่เปลี่ยนก้านฟ้า กิ่งดิน หรือธาตุของขีดนั้น

ลำดับภายในแปดวังกับตำแหน่งซื่อ

อีซื่อถึงอู่ซื่อเป็นชื่อขั้นที่หนึ่งถึงห้าในลำดับวัง ส่วนโหยวหุน (遊魂) กับกุยหุน (歸魂) เป็นชื่อสองขั้นท้าย ซื่อและอิ้งห่างกันสามตำแหน่ง จับคู่แรก–สี่ สอง–ห้า และสาม–บนสุด ไม่อาจย้ายตำแหน่งตามใจเพียงเพราะกว้าบนกับล่างเหมือนหรือต่างกัน หรือเพราะมีขีดหนึ่งเปลี่ยน ต้องรู้ก่อนว่ากว้าอยู่ลำดับใดในวังจึงจะกำหนดตำแหน่งได้

ลำดับการเปลี่ยนของวังเฉียน

วังเฉียนเรียงเป็น เฉียนเหวยเทียน เทียนเฟิงโก้ว เทียนซานตุ้น เทียนตี้ผี่ เฟิงตี้กวน ซานตี้ปอ หั่วตี้จิ้น และหั่วเทียนต้าหย่ว ห้าขั้นแรกเปลี่ยนทีละตำแหน่งจากขีดแรกถึงขีดห้า จากนั้นปรับตามขั้นโหยวหุน ก่อนเกิดกว้าสุดท้ายในขั้นกุยหุน นี่เป็นกฎจัดหมวดวัง ไม่ได้หมายความว่าคำถามแต่ละครั้งต้องผ่านแปดช่วงนี้จริง

เฉียนเหวยเทียนมีซื่อบนสุด อิ้งสาม เทียนเฟิงโก้วมีซื่อแรก อิ้งสี่ หั่วตี้จิ้นมีซื่อสี่ อิ้งแรก และหั่วเทียนต้าหย่วมีซื่อสาม อิ้งบนสุด กว้าลำดับเดียวกันในวังอื่นใช้ตารางตำแหน่งเดียวกันได้ แต่ลิ่วชินยังเปลี่ยนตามธาตุวัง

ความสัมพันธ์ซื่อ–อิ้งกับย่งเสิน

อาจพิจารณาการส่งเสริมหรือข่มระหว่างธาตุของซื่อกับอิ้ง ตลอดจนการชงหรือเหอ (合)ระหว่างกิ่งดิน โดยแยกขีดเปลี่ยน ขีดคงเดิม เดือน และวันออกต่างหาก ซื่อส่งเสริมอิ้งกับอิ้งส่งเสริมซื่อมีทิศทางต่างกัน ต้องเก็บไว้ว่าใครส่งเสริมใคร ไม่ยุบเหลือเพียง “ส่งเสริมกันจึงดี” หากประเด็นหลักอยู่ที่ย่งเสิน ซื่อ–อิ้งก็เป็นเพียงชั้นหนึ่ง ย่งเสินไม่จำเป็นต้องอยู่ที่ซื่อหรืออิ้ง

ตัวอย่างกว้าเฉียนบริสุทธิ์ ซื่อบนสุดเป็น戌ดินหมวดบิดามารดา อิ้งตำแหน่งสามเป็น辰ดินหมวดบิดามารดา ทั้งคู่เป็นธาตุดิน แต่辰กับ戌ก็ชงกันได้ ความเป็นธาตุเดียวกันกับการชงของกิ่งดินมีอยู่พร้อมกัน ไม่ควรลบอย่างหนึ่งเพื่อให้เหลือคำตอบทิศทางเดียว

ความแตกต่างของศัพท์

ความสัมพันธ์ตอบรับระหว่างตำแหน่งขีดในคัมภีร์และอรรถาธิบาย ไม่ใช่ข้อมูล “ขีดอิ้ง” ของระบบน่าเจี่ยโดยตรง ภาพการเปิดหรือปิดกั้นของกว้าไท่และผี่ก็ไม่ได้พิสูจน์ว่าซื่อ–อิ้งในผังใดส่งเสริมหรือเหอ (合)กัน ต้องคำนวณจากตำแหน่งกับกิ่งดินจริงก่อน แล้วจึงระบุหากนำข้อความคัมภีร์มาอ่านเทียบด้วย

บทความที่เกี่ยวข้อง: ปากว้า, ลิ่วชิน, ย่งเสิน

เอกสารอ้างอิงและขอบเขตการอธิบาย

• 《增删卜易》 เล่มหนึ่ง บทที่ 6 ว่าด้วยซื่อ–อิ้ง
• สารบัญ 《卜筮正宗》 ฉบับสอบทานโดยเหอลู่ อู่จื่อหลิง

ข้อความประจำกว้าและขีด อี้จ้วน และระบบน่าเจี่ยในสมัยหลังเป็นเอกสารคนละชั้น ข้อความดิจิทัลช่วยค้นหาได้ แต่ยังต้องตรวจฉบับหลัก ข้อความต่างฉบับ และคำอธิบายประกอบ บทความนี้ชี้แจงกฎและสัญลักษณ์ตามจารีต ไม่ถือว่าข้อความในคัมภีร์เป็นหลักฐานเชิงทดลองว่าพยากรณ์แม่นยำ