เดือนและวันอ้างอิง (月建與日辰)
องค์ประกอบของเวลาอ้างอิง
เยว่เจี้ยน (月建) คือกิ่งดินประจำเดือนตามช่วงสารทที่เวลาเสี่ยงทายอยู่ ส่วนรื่อเฉิน (日辰) คือคู่ก้านฟ้า–กิ่งดินประจำวันตามเกณฑ์นับวันที่เลือก ก้านฟ้าประจำวันใช้เริ่มลิ่วเสิน ส่วนกิ่งดินประจำวันใช้เปรียบเทียบกับกิ่งดินขีดในเรื่องการส่งเสริม ข่ม ชง เหอ (合) และสวินคง หน้าที่เหล่านี้ต้องแยกกัน ข้อมูลวันเกิดในดวงสี่เสาก็นำมาแทนเดือนและวันของเวลาเสี่ยงทายไม่ได้
กำหนดเดือนจากสารทแบ่งเดือนทั้งสิบสอง
ลี่ชุนเริ่มเดือน寅 จิงเจ๋อเริ่ม卯 ชิงหมิงเริ่ม辰 ลี่เซี่ยเริ่ม巳 หมางจ้งเริ่ม午 เสี่ยวสู่เริ่ม未 ลี่ชิวเริ่ม申 ไป๋ลู่เริ่ม酉 หานลู่เริ่ม戌 ลี่ตงเริ่ม亥 ต้าเสวี่ยเริ่ม子 และเสี่ยวหานเริ่ม丑 วันขึ้นหนึ่งค่ำของเดือนจันทรคติกับสารทกลางเดือนไม่ใช่จุดเปลี่ยนเดือนตามวิธีที่บทความนี้ใช้
ใกล้เวลาเข้าสารท ต้องเปรียบเทียบเวลาด้วยฐานเดียวกัน ไม่เอาเวลาเสี่ยงทายที่แปลงเป็นเวลาสุริยะแล้วไปเทียบตรง ๆ กับเวลาเข้าสารทซึ่งยังเป็นเวลานาฬิกาท้องถิ่น ต้องระบุเขตเวลา การปรับเวลาสุริยะ และเกณฑ์เปลี่ยนวัน หากไม่ทราบเวลาแน่นอนและอาจคร่อมจุดเปลี่ยนเดือน ต้องเก็บทางเลือกเดือนทั้งสองไว้
วันก้านฟ้า–กิ่งดินกับการนับต่อเนื่อง
รอบหกสิบก้านฟ้า–กิ่งดินเดินต่อเนื่องทุกวัน ไม่เริ่มใหม่เมื่อเปลี่ยนเดือนจันทรคติ การเขียนเพียง “วันที่สามของเดือนจันทรคติ” จึงยังระบุวันก้านฟ้า–กิ่งดินไม่ได้ ต้องมีปี เดือน และการแปลงปฏิทินด้วย การคำนวณควรมีวันฐานที่น่าเชื่อถือ โดยเฉพาะวันที่ในอดีตซึ่งต้องตรวจระบบปฏิทิน และความต่างระหว่างเกณฑ์เปลี่ยนวันเวลา 23:00 กับ 00:00
ขีดเดียวอาจมีหลายความสัมพันธ์
สมมติว่าขีดหนึ่งกำหนดเป็น寅ไม้ เดือนอ้างอิงเป็น申 และกิ่งดินประจำวันเป็น亥 สามารถบันทึกแยกได้ว่า寅กับ申ชงกัน น้ำ亥ส่งเสริมไม้ และ寅กับ亥เหอ (合)กัน ไม่ควรบวกความสัมพันธ์เหล่านี้เป็นคะแนนดีร้ายเดียวโดยอัตโนมัติ หรือเห็นว่าวันส่งเสริมแล้วละเลยการชงจากเดือน ตำรามีเงื่อนไขเรื่องเดือนทำลาย วันช่วยหนุน และการเปลี่ยนหรือคงเดิมของขีด จึงต้องอธิบายทีละเงื่อนไขตามกรอบที่ใช้
เดือน申กับวัน亥ในตัวอย่างนี้เป็นเงื่อนไขสำหรับแสดงการคำนวณ ไม่ได้อ้างว่าได้ตรวจตรงกับวันที่จริงแล้ว เมื่อนำไปผูกกับวันที่จริงยังต้องตรวจตารางปฏิทิน
กำลังตามฤดูกาล เดือนทำลาย วันชง และสวินคง
วั่ง–เซียง–ซิว–ฉิว (旺相休囚) ใช้อธิบายกำลังตามฤดูกาลในกรอบจารีต “เดือนทำลาย” หรือเยว่พั่วมักพิจารณากิ่งดินขีดชงกับกิ่งดินเดือน ส่วนวันชงจะนับเป็นการเคลื่อนไหวแฝงหรือชงให้กระจายยังเกี่ยวกับสถานะขีดและกำลัง “สวินคง” อาศัยช่วงสิบวันซึ่งวันก้านฟ้า–กิ่งดินนั้นสังกัด จึงดูแต่กิ่งดินประจำวันอย่างเดียวไม่ได้ แนวคิดเหล่านี้เกี่ยวข้องกันแต่ยังมีวิธีคำนวณและเงื่อนไขตีความของตน
ขีดที่ระบุว่า “ว่าง” ไม่ได้ถูกลบธาตุออกจากผัง และเดือนทำลายก็ไม่ได้รับรองว่าเรื่องจริงต้องล้มเหลว ข้อมูลเวลาเพิ่มฐานอ้างอิง ไม่ได้ให้ความน่าจะเป็นของเหตุการณ์ที่ผ่านการตรวจสอบทางสถิติมาโดยอัตโนมัติ
บทความที่เกี่ยวข้อง: ลิ่วเสิน, ย่งเสิน, วิธีสร้างกว้าจากการเสี่ยงหกครั้ง
เอกสารอ้างอิงและขอบเขตการอธิบาย
ข้อความประจำกว้าและขีด อี้จ้วน และวิธีน่าเจี่ยสมัยหลังเป็นเอกสารต่างชั้นกัน ข้อความดิจิทัลช่วยค้นหาได้ แต่ยังต้องตรวจฉบับหลัก ข้อความต่างฉบับ และคำอธิบายประกอบ บทความนี้ชี้แจงกฎและสัญลักษณ์ตามจารีต ไม่ถือว่าบันทึกในคัมภีร์เป็นหลักฐานเชิงทดลองว่าพยากรณ์ได้ผล